Menu Zamknij

Warszawa, 1 lipca 2014 r.

Zespół Monitoringu Wolności Słowa powołany został w celu prowadzenia obserwacji stanu przestrzegania wolności słowa w Polsce. Jego uczestnikami są m.in. dawni działacze opozycji i więźniowie polityczni w PRL, dla których prawa obywatelskie i wolność słowa pozostały do dziś ważnymi wartościami.

Wolność nie jest wartością daną nam na zawsze, wciąż pojawiają się nowe zagrożenia. W ostatnim czasie jest ich na tyle dużo, że organizacje powołane niegdyś do kontroli przestrzegania praw obywatelskich i wolności słowa nie są w stanie zapanować nad monitorowaniem naruszania tych praw, zwłaszcza, że społeczna apatia prowadzi do eskalacji tych naruszeń. Organizacje te okazały się też zbyt często podatne na zagrożenia zależności od władzy – pomijają część zjawisk lub zdarzeń z powodu groźby szykan, jak np. odebranie dotacji, albo groźby utrudnień lokalowych.

Wolność słowa powinna być kontrolowana zawsze. Bardzo łatwo może się ona stać pozorna lub częściowa i dotyczyć tylko spraw sięgających niegroźnego dla nikogo pułapu.
W kraju, w którym pozornie panuje wolność słowa, może być ona ograniczana, gdy chodzi o kluczowe tematy niebezpieczne dla sprawujących władzę grup interesu, na szczeblu zarówno lokalnym lub krajowym. W chwili powstania zagrożenia grupy takie mogą uruchamiać procesy blokowania informacji, manipulowania nią i zastraszania – zarówno dziennikarzy lub organizacji ujawniających patologie, jak i protestujących obywateli. Szczególnie groźne dla demokratycznego porządku stają się przypadki wykorzystywania funkcjonariuszy państwa do wspomnianych politycznych lub kryminalnych celów.

Poważnym utrudnieniem dla opinii publicznej stała się też polityczna dychotomia propagandowa w Polsce. Brak neutralnych i obiektywnych mediów stwarza problemy z odróżnieniem, która informacja dotyczy sytuacji realnego zagrożenia wolności obywatelskich, a która jest tylko propagandowym wyolbrzymieniem zdarzenia nieistotnego. Powyższy chaos informacyjny prowadzi do zobojętnienia w obliczu kolejnych alarmujących fałszywych sygnałów i lekceważenia prawdziwych zagrożeń, gdy się pojawiają. Z drugiej strony, wiele mechanizmów zagrażających wolnościom obywatelskim funkcjonuje w ukryciu, w sposób nie rzucający się w oczy opinii publicznej. Dlatego ważna jest rzetelna selekcja informacji o tych zagrożeniach i ich analiza.

 Zespół Monitoringu Wolności Słowa jest apolityczny – żaden z uczestników ZMWS nie ma związku z jakimkolwiek ugrupowaniem politycznym. Celem naszego działania jest:

– zwracanie uwagi na realne naruszenia konstytucyjnych wolności obywatelskich, przede wszystkim wolności wypowiedzi, oraz dokumentowanie tych naruszeń, gromadzenie w jednym miejscu informacji o takich zdarzeniach;

– definiowanie zagrożeń dla wolności wypowiedzi, często ukrywanych lub maskowanych, niewidocznych dla szerokiej opinii publicznej;

– kultywowanie idei wolności słowa i pamięć o ludziach, którzy ponosili ofiary dla tej idei.

 Wyrażamy nadzieję, że nasze działanie mieć będzie charakter sporadyczny, że polska demokracja potrafi przezwyciężyć problemy zaistniałe w ostatnim czasie na polu przestrzegania wolności słowa.

Zespół Monitoringu Wolności Słowa działa w formule komitetu społecznego.